Alsof grijs een natuurramp is

We worden ouder dan ooit, maar toch kennen we ouderen steeds minder waarde toe. Verontrustend, want we hopen het allemaal te worden: oud en kwiek. Tineke Abma, hoogleraar ouderenparticipatie, onderzocht het fenomeen en schreef er een boek over: Nieuw Oud, geschreven vanuit een waarderende blik op oudere mensen.

“In beeldvorming zijn ‘ouderen’ grijs en hulpbehoevend, in taalgebruik worden ze negatief aangeschreven, aldus Abma in het AD. “Alsof het een natuurramp is.” Abma beschrijft een hoop positiefs, en toch kijken we er blijkbaar niet positief naar. Wat moet er gebeuren? Abma: “Zet je een andere bril op, dan zie je andere dingen. Dat ouderen volop meedoen aan de samenleving bijvoorbeeld: ze passen op kleinkinderen, doen vrijwilligerswerk of werken langer door. Dat ouderen er leuk uitzien. Dat ze grappig zijn, ervaring hebben en mee willen denken over de toekomst.

Doorwerken stimuleren

Met die bril op volgt waardering vanzelf, zegt Abma in het AD. “Wie het contact opzoekt, ziet dat veel vooroordelen helemaal niet kloppen. Werkgevers kunnen mensen stimuleren langer door te werken. Nu moet je gewoon stoppen op je 67e en moet je veel in beweging zetten om door te kunnen werken.”

Kijk naar Picasso

„Als we het hebben over inclusiviteit, dan missen ouderen daarin vaak, zegt de auteur van Nieuw Oud. “Discriminatie van ouderen, ofwel ‘ageism’, is een van de meest voorkomende vormen van discriminatie. Rolmodellen helpen om dat te keren. Dan denk ik aan Picasso, die zei: ‘Ik heb er een heel leven over gedaan om jong te worden.’”

Moeilijke vraag

Wat is ‘oud’ eigenlijk is. Dat is een moeilijke vraag, zegt Abma in het AD.” Je hebt je kalenderleeftijd, je biologische leeftijd en je subjectieve leeftijd. Mensen die een zwaar leven hebben gehad, bijvoorbeeld door een chronische ziekte, zwaar fysiek werk, trauma’s en ingrijpende gebeurtenissen als migratie, zijn lichamelijk en psychisch eerder meer versleten; ze zijn biologisch gezien vroegoud. Daarnaast voelen veel mensen zich jonger, zitten vol plannen en ideeën; hun kalenderleeftijd valt niet samen met de subjectieve leeftijd. Leeftijd is een indicatie.”