Meer zorg met minder middelen, een sprookje

“De realiteit is dat er keuzes gemaakt moeten worden, daarin faalt de participatiesamenleving.” Dat schrijft Zairah Khan (sociaal wetenschapper en mantelzorger) in NRC.

“Het vooruitschuiven van die keuzes brengt risico’s én verborgen kosten met zich mee. Volop investeren in het terugdringen van personeelstekorten in de formele zorg zoals verpleeghuizen is zo’n keuze. Die investering betaalt zich dubbel en dwars terug, want de zorg is namelijk de ware motor onder de economie. De meeste mensen kunnen werken omdat een aantal ervoor kiezen om van voor iemand zorgen hun werk te maken. Juist daarom is het niet te begrijpen dat we ons zorgpersoneel al jaren zo slecht betalen. In de coronaperiode hebben we nog een keer voor ze geklapt, maar wat we toen nog een essentieel beroep vonden, zien we nu als vrijwilligersklus.”

Recht op zorg en op zelfbeschikking

Vrijwilligers die zich willen inzetten voor mensen die zorg en aandacht nodig hebben, is een groot goed, aldus Khan in NRC. Maar laten we in de euforie niet vergeten dat zorg een recht is en niet iets wat we doen als we aan het einde van de dag nog wat tijd en sociaal bewustzijn over hebben. Daarnaast mag het recht op zorg van de een ook niet ten koste gaan van het recht op zelfbeschikking van de ander.”

Maatschappelijke kosten

Mantelzorg lijkt gratis, en dus een makkelijke politieke troef, maar is dat niet,  merkt Khan op in NRC. “De kosten worden deels afgewenteld op het individu in de vorm van verlies aan inkomsten en stress en deels zijn ze verscholen in maatschappelijke kosten, in de vorm van ziekteverzuim en verloren talent. Vooral de mate van vrijwilligheid van mantelzorg en de oneerlijke verdeling van onbetaalde zorgtaken baren zorgen. De beperkte zorgbudgetten zullen rechtvaardig verdeeld en toegekend moeten worden. Meer zorg verlenen met minder middelen is helaas geen politieke realiteit, dat is een sprookje.”