Hoe worden ouderen in beeld gebracht?

Als het in media, beeldbanken en campagnes over ouderen gaat, zie je naast vitale senioren veel vaker mensen die zorg nodig hebben. Beide beelden zijn te beperkt, zegt onderzoeker Jolanda Lindenberg in de Volkskrant. Dat is schadelijk – en niet alleen voor ouderen zelf.

Jolanda Lindenberg (43) is cultureel antropoloog en werkt bij de Leyden Academy, een kennisinstituut op het gebied van veroudering. Ze doet onderzoek naar hoe ouderen in beeld worden gebracht. Als ze daarover vertelt, begrijp je volgens  de Volkskrant waarom dat dit najaar moet uitmonden in een beeldbank waaruit iedereen kan putten.

Twee types oververtegenwoordigd

Het geldt uiteraard niet voor álle foto’s van ouderen in beeldbanken of in de media, zegt Lindenberg. ‘Maar als je goed gaat kijken, zijn twee types oververtegenwoordigd. De zorgafhankelijke, oudere persoon, soms met hulpmiddelen, maar in elk geval duidelijk fysiek afhankelijk. En de oudere die fit en vitaal is en langs het strand wandelt of op een fiets zit.’

Hoe veroudering wordt gezien

Is het erg, als ouderen steeds op dezelfde manier worden afgebeeld? Lindenberg vindt van wel. ‘En niet alleen doordat ouderen zich niet in de beelden herkennen. Het heeft ook invloed op hoe veroudering wordt gezien. We weten dat als mensen positiever over hun eigen veroudering denken, hun gemiddelde levensverwachting hoger ligt. We zien ook dat wie er negatiever over denkt meer zorgkosten maakt. Dus het maakt uit voor hun welbevinden.’

Herkenbaar maar niet stereotyperend

‘Wat je eigenlijk wilt, is dat de gemiddelde oudere net iets anders wordt beschouwd’, zegt Lindenberg in de Volkskrant. ‘Wat in de nieuwe beeldbank komt, zijn we nu aan het uitzoeken.’ Maar er horen ouderen bij die in de camera kijken, bij wie de hulpmiddelen niet overheersend aanwezig zijn of die helpen hun bed op te maken. ‘Je wilt dat de beelden veel gebruikt worden en dus moeten ze herkenbaar zijn. Maar niet zo herkenbaar dat ze stereotyperend werken.’