Vooral leren leven, niet leren sterven

Ik zou de ouderen van Nederland op het hart willen drukken: laat u niets wijsmaken’’, schreef Max Pam in zijn column na het lezen van het opiniestuk ‘We rekken de levens van ouderen eindeloos, ten koste van hun kinderen’ van Kim Jansen. Lezers van de Volkskrant reageren

-‘Wat betreft de ‘last’ van medische behandelingen: extra kwalitatief goede levensjaren zijn meestal iets positiefs. Ouderen benutten die vaak niet alleen voor zichzelf, maar juist voor hun kinderen en kleinkinderen. ‘We moeten weer leren sterven?’. Nee hoor. Laten we vooral leren leven.

Kan weer een poosje verder!

-‘Als oudere, worstelend met de zin van het leven, twijfelend aan haar bestaansrecht, zicht troostend met de gedachte nog van enig belang te zijn voor kinderen, echtgenoot en katten maar van generlei waarde meer voor de maatschappij, was het artikel van Kim Jansen niet echt een opsteker. De column van Max Pam echter wél. Dank Max, ik kan weer een poosje verder!

Hart onder de riem

-‘Zojuist de column van Max Pam voorgelezen aan mijn echtgenote (91 bijna blind, bijna doof). Een hart onder de riem.’

Effect op omgeving

-‘Ga je als oudere voor doorleven tot het gaatje als je iets mankeert (met alle gedoe van dien) of kijk je ook naar het effect op je omgeving? Het stuk van Kim Jansen heb ik bewaard, het zal mijn gedachten richting geven als mijn einde nadert. En Max Pam wens ik een fijne vakantie, hij is eraan toe.

Legitieme vraag

-‘Er is ook een grote groep ouderen van wie het allemaal niet meer hoeft, die iedere avond de wens uitspreken dat ze de volgende dag niet meer wakker worden. Verlamd, geestelijk in de war, niet in staat om zelf te eten of drinken, geen controle over het eigen lichaam. Maak maar eens een rondje door een willekeurig verpleeghuis. Van die mensen wordt tegen wil en dank het leven oneindig gerekt. De vraag stellen of we dat moeten willen, is een heel legitieme vraag.’

Niet te benijden

 

-‘Max Pam hekelt volkomen terecht de kinderen die hun ouders, als ze hulpbehoevend worden, een doe-het-zelf-moordpakket toewensen. Vooral het deel van de minstens 50 procent van de ouders, dat tien jaar van hun gezonde pensioentijd voor de kleinkinderen zorgde en desalniettemin het graf in gewenst wordt, is niet te benijden.’

Stimuleren

-‘Wat fijn dat Max Pam (78) nog steeds schrijft, debatteert en stimuleert en niet alleen tot vreugde van ouderen. Hopelijk blijft hij nog lang zijn kritische bijdragen publiceren.’