Langer zelfstandig wonen vraagt niet altijd om méér zorg

Zelfstandig wonen, gerust leven. Dat is het motto van aQuickCheck. Hoe een eenvoudige digitale check ouderen, naasten en mantelzorgers meer geruststelling kan geven.

Steeds meer ouderen willen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Dat past bij de wens om de regie over het eigen leven te behouden, maar stelt gemeenten, welzijnsorganisaties, thuiszorg en mantelzorgers tegelijkertijd voor een belangrijke vraag: hoe zorgen we ervoor dat zelfstandig wonen ook een gerust gevoel blijft geven?

Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat inmiddels ruim 5,5 miljoen Nederlanders mantelzorg verlenen en dat het aantal ernstig belaste mantelzorgers stijgt. Dat vraagt niet alleen om meer professionele zorg. Het vraagt ook om slimme, eenvoudige manieren om het sociale netwerk rondom mensen die zelfstandig wonen te versterken.

De vraag die veel families herkennen

Een ouder woont zelfstandig. De kinderen wonen niet altijd in de buurt en hebben hun eigen werk en gezin. Misschien komt er enkele keren per week thuiszorg langs.

Maar op de momenten daartussen kan toch die ene vraag ontstaan: Gaat alles goed?

Even bellen of appen is natuurlijk mogelijk. Maar iedere dag bellen of appen om alleen te controleren of alles goed gaat, kan voor beide kanten ongemakkelijk aanvoelen. Voor de oudere kan het voelen alsof hij of zij voortdurend in de gaten wordt gehouden. Voor kinderen of mantelzorgers kan het juist een terugkerende zorg worden.

Vanuit precies die gedachte is aQuickCheck ontwikkeld

Het uitgangspunt is opvallend eenvoudig: niet controleren of volgen, maar mensen zelf op een afgesproken moment laten aangeven dat alles goed gaat, zonder daarvoor telkens contact te hoeven opnemen.

De gebruiker houdt hiermee zelf de regie

Met aQuickCheck bepaalt de gebruiker zelf wanneer hij of zij een check wil doen. Dat kan iedere dag zijn, maar bijvoorbeeld ook een paar keer per week, eenmaal per week of meerdere keren per dag.

Ook bepaalt de gebruiker zelf welke mensen als contactpersoon worden toegevoegd.

Op het gekozen moment geeft de gebruiker via de app eenvoudig aan dat alles goed gaat. Wordt een check niet uitgevoerd, dan volgen eerst herinneringen. Pas wanneer ook daarop niet wordt gereageerd, worden de vooraf gekozen contactpersonen direct gewaarschuwd.

Een van hen kan vervolgens contact opnemen om te kijken of alles goed gaat. Daarmee ontstaat een eenvoudig digitaal vangnet rondom iemand die zelfstandig woont, zonder dat voortdurend toezicht nodig is.

Technologie die het menselijke contact juist ondersteunt

Bij technologie voor ouderen wordt vaak gedacht aan sensoren, camera’s, personenalarmering of uitgebreide zorgtechnologie. Die toepassingen kunnen zeer waardevol zijn, maar zijn niet voor iedere zelfstandig wonende oudere noodzakelijk of gewenst.

aQuickCheck kiest daarom bewust voor een andere benadering. De technologie neemt het contact tussen mensen niet over, maar zorgt ervoor dat het menselijke netwerk op het juiste moment in beweging komt.

Voor gemeenten en organisaties in het sociaal domein ligt er een steeds grotere opgave rondom zelfstandig wonen, preventie, mantelzorgondersteuning en het versterken van sociale netwerken. Een digitale check kan bijvoorbeeld worden aangeboden binnen programma’s voor langer zelfstandig wonen, ouderenwelzijn of mantelzorgondersteuning.

Seniorenverenigingen kunnen hun leden ermee kennis laten maken als een aanvullende mogelijkheid om zelfstandig te blijven wonen met een persoonlijk vangnet. Welzijnsorganisaties kunnen onderzoeken of het past binnen bestaande preventieve programma’s. Gemeenten kunnen samen met lokale partners pilots organiseren om te onderzoeken voor welke groepen zo’n laagdrempelige toepassing daadwerkelijk meerwaarde biedt. Ook voor thuiszorgorganisaties kan het concept interessant zijn. Een thuiszorgmedewerker is immers niet voortdurend aanwezig. Tussen twee zorgmomenten door woont de cliënt gewoon zijn of haar eigen leven.

Geen vervanging professionele zorg of personenalarmering

aQuickCheck is nadrukkelijk niet bedoeld als vervanging van professionele zorg of personenalarmering. Het kan wel een aanvullende laag vormen rondom zelfstandig wonen: een eenvoudige manier waarop iemand zelf kan aangeven dat alles in orde is en waarbij het eigen netwerk alleen wordt ingeschakeld wanneer een check wordt gemist. Dat onderscheid — aanvullen in plaats van vervangen — is belangrijk.

Want langer zelfstandig wonen gaat uiteindelijk niet alleen over een woning of over zorg.

Het gaat ook over de geruststelling dat iemand aan je denkt wanneer dat nodig is. aQuickCheck staat daarom open voor samenwerking met gemeenten, seniorenorganisaties, welzijnsorganisaties en thuiszorgorganisaties die willen onderzoeken welke rol een eenvoudige digitale check kan spelen bij langer zelfstandig wonen.