Kunstenaars ingezet voor levensvragen

Er zijn in de zorg momenten waarop medicijnen alleen een patiënt niet helpen. Dan kan kunst een uitkomst zijn, weet hoogleraar Tineke Abma volgens de Volkskrant.. Muziek, dans en tekeningen kunnen een helende werking hebben, met positief effect op de zorgkosten. ‘Kunstenaars zien de mens in plaats van de patiënt.’

Abma vertelt in de Volkskrant onder meer over een kunstproject van zorgorganisatie Cordaan, die vaak eenzame ouderen en autonome kunstenaars een-op-een met elkaar in contact bracht. ‘Cordaan zag zijn ouderen worstelen met zingevingsvragen als: ‘Doe ik er nog wel toe? Is mijn leven de moeite waard geweest? Wat laat ik na?’ Hun zorgmedewerkers zijn niet opgeleid om met dat soort existentiële kwesties om te gaan. Bovendien kampte Cordaan met een tekort aan personeel. Toen is bedacht: waarom zetten we niet kunstenaars voor dit soort levensvragen in? Inmiddels maken ongeveer tachtig autonome kunstenaars deel uit van dit ambulante kunstteam.’

Open blik

‘Ouderen die met kunstenaars aan de slag gaan en bijvoorbeeld tekeningen over hun leven maken, praten met hen over hun leven, niet over hun ziekten’, zegt hoogleraar Abma in de Volkskrant. ‘Duidelijk werd ook dat er frictie is tussen de perspectieven van zorg en kunst. De zorgmedewerker heeft een beschermende, soms paternalistische houding. Hij kijkt naar behoeften en dat brengt hem vanzelf bij wat zijn cliënt niet meer kan. Terwijl de kunstenaar met een open blik meer naar de gehele mens kijkt en vooral ziet wat een oudere nog wel aan capaciteiten in huis heeft.’