Deel pensioen direct opnemen, pas op voor risico’s

Met een ruime meerderheid heeft de Eerste Kamer vóór de doorgang van ’het bedrag ineens’ gestemd, meldt de Telegraaf. Ofwel, wie met pensioen gaat, mag dadelijk 10 procent van zijn gespaarde pensioen in een keer opnemen om er een camper van te kopen, van op vakantie te gaan of zijn hypotheek af te lossen. Het duurde even voor de politiek hier eensgezind over was, want in de praktijk blijkt het niet voor iedereen geschikt.

Laag inkomen

Ger Jaarsma van de Pensioenfederatie zegt in de Telegraaf dat de pensioenfondsen er altijd voorstander van zijn geweest. “Maar anders dan in andere landen, hebben wij een stelsel van toeslagen.” Een oplossing daarvoor, zegt Jaarsma, zou betekenen dat de wetgeving aangepast moet worden. “Maar dan moet de Belastingdienst het kunnen uitvoeren en dat is niet eenvoudig. Bovendien vroeg de Eerste Kamer hier terecht aandacht voor, omdat de huidige situatie nog onvoldoende rekening houdt met kwetsbare deelnemers met een laag inkomen.”

Nibud rekentool

De voorzitter van de Pensioenfederatie vindt het daarom goed dat het Nibud een rekentool heeft ontwikkeld om te zien of zo’n keuze verstandig is. “Tegelijk geldt: bij een lager inkomen en vaak ook een lager pensioen is het de vraag of het verstandig is om 10 procent ineens op te nemen en levenslang een lager pensioen te hebben.”

Toeslagenaffaire

Emeritus bijzonder hoogleraar Fiscaal Pensioenrecht Herman Kappelle moet er niet aan denken dat er weer een soort toeslagenaffaire ontstaat, zegt hij in de Telegraaf. “Dat mensen geld krijgen en weer toeslagen moeten terugbetalen.” En wat de Nibud-tool betreft, houdt hij ook nog wel zijn hart vast: “Dan moet je weten wat je moet invullen: hoe hoog is je huurtoeslag, wat zijn de verdiensten van het huishouden, van je AOW plus je pensioen tweede pijler? Wie de verkeerde gegevens invoert, krijgt de verkeerde uitkomst en dat geeft problemen.”

Eindelijk duidelijkheid

De regeling komt voort uit het Pensioenakkoord van 2019, maar de invoering werd acht keer uitgesteld. ANBO-PCOB vindt het goed dat er na jaren van onzekerheid eindelijk duidelijkheid is. “Ook sluit de ingangsdatum van 2029 aan bij ons eerdere pleidooi om het bedrag ineens niet in te voeren voordat de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel is afgerond.”

In de problemen

Dat betekent echter niet dat alle zorgen zijn verdwenen. ANBO-PCOB heeft eerder gewaarschuwd dat deze regeling vooral voor mensen met een lager inkomen zeer ongunstig kan uitpakken. “In sommige situaties blijft door belastingen en het verlies van toeslagen maar een klein deel van het oorspronkelijke bedrag over. Juist mensen voor wie een groot bedrag ineens aantrekkelijk lijkt, kunnen daardoor financieel in de problemen komen.”

Begeleiden

Daar komt volgens ANBO-PCOB bij dat pensioenfondsen deelnemers wel moeten begeleiden, maar geen volledig inzicht hebben in hun inkomen, vermogen en toeslagen. Bovendien mogen zij geen persoonlijk financieel advies geven. “Een rekentool van het Nibud kan helpen, maar alleen wanneer mensen alle gegevens kennen en correct invullen.”