Wordt de AOW echt onbetaalbaar?
De versnelde stijging van de AOW-leeftijd gaat definitief niet door, ondertussen wil het kabinet wel in gesprek over ‘alternatieven’ om de oudedagsvoorziening betaalbaar te houden. De kosten zouden op termijn niet te dragen zijn, maar klopt dat wel? De Volkskrant dook in de cijfers, want: de discussie over de ouderdomswet is niet weg. Afgelopen maanden bleek al dat minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken vindt dat er linksom of rechtsom wel iets moet gebeuren aan de AOW omdat de kosten ervan op termijn niet te dragen zouden zijn.
Te pessimistische cijfers
In debatten over de AOW-leeftijd wordt vaak verwezen naar de cijfers van het Centraal Planbureau (CPB), dat sinds jaar en dag prognoses maakt van de AOW-uitgaven. Maar het CPB is stelselmatig te pessimistisch in zijn voorspellingen over de AOW’, zegt in de Volkskrant Paul de Beer, emeritus hoogleraar arbeidsverhoudingen aan de Universiteit van Amsterdam. Al zolang als Den Haag worstelt met de oplopende kosten van de AOW kijkt het CPB vooruit om de politiek een handje te helpen. ‘Maar als je terugkijkt, zie je dat die voorspellingen steeds niet zijn uitgekomen.’
Op de rem trappen
Pessimistische prognoses kunnen overigens ook juist hebben bijgedragen aan de betaalbaarheid van de AOW. Als kosten uit de hand dreigen te lopen, is dat immers reden voor de politiek om op de rem te trappen. Het CPB vindt het daarom zelf ‘niet verrassend’ te vinden dat prognoses uit het verleden te pessimistisch bleken. ‘Daarin kan juist de aanleiding liggen voor hervormingen.’
Grote kostenpost
Meevallende cijfers of niet, schrijft de Volkskrant: de AOW blijft ook in gunstige scenario’s een grote kostenpost. ‘Dat kan uiteraard een reden zijn om erop te bezuinigen, afhankelijk van wat je politiek belangrijk vindt’, zegt De Beer. ‘Maar om het effect goed in te schatten, moeten we wel een discussie voeren op basis van de juiste cijfers. En dat gebeurt nu niet.’