Waar zijn ouderen in ons straatbeeld gebleven?

Laat ouderen meer deel uitmaken van het dagelijks leven, schrijft Farida Ben Moussa (arts en schrijver) in Trouw.

“Als we werkelijk ouder worden, waarom worden ouderen dan steeds onzichtbaarder? Het is alsof ze zich hebben teruggetrokken uit het gewone leven. Niet uit onwil, maar uit noodzaak.” Onze wereld draait snel, aldus Farida Ben Moussa in Trouw. “Wie niet meekan, valt stil. Voor wie langzaam loopt, vaker rust nodig heeft, of minder digitaal vaardig is, wordt de publieke ruimte steeds minder uitnodigend. Smalle stoepen, ontoegankelijke apps, een ongeduldige blik – alles lijkt te fluisteren: schiet op. Sneller. Doorlopen.”

Digitale weerbaarheid als recht

Juist digitaal contact zou ouderen zichtbaar kunnen maken, ook als ze fysiek minder mobiel zijn, mits we het toegankelijk maken. Digitale weerbaarheid zou geen luxe mogen zijn, maar een recht. Een vorm van meedoen. Van zichtbaar blijven. Van menswaardig ouder worden.

Wereld van ouderen apart gezet

Nederland organiseert zijn zorg goed, schrijft Farida Ben Moussa in Trouw, maar ook gescheiden. We bouwen aparte woonvormen, dagbestedingen, vervoerssystemen. “Alles goedbedoeld, maar vaak ver weg van het gewone leven. We zorgen voor ouderen, maar meestal onder elkaar. We hebben hun wereld apart gezet. En onbedoeld ook hun aanwezigheid. Juist dat raakt aan iets diepers: hoe wij nabijheid vormgeven.”

Maak de stoep breder

Misschien is het tijd dat wij weer leren kijken. Niet alleen naar wie snel leeft, maar juist naar wie traag beweegt, aldus de arts/schrijver in Trouw. “Niet uit sentiment, maar uit menselijkheid. Maak de stoep breder. Zet bankjes neer. Zorg dat oversteken veilig is. Dat apps niet alleen voor vingers van dertig jaar zijn. Bied digitale bijscholing aan.”

Geef de ruimte om zich uit te drukken

Geef ouderen de ruimte om zich uit te drukken, bepleit Farida Ben Moussa,om te leren, om online net zo zichtbaar te zijn als offline. “Want zolang ouderen verdwijnen uit ons blikveld, verliezen we niet alleen hen; we verliezen ook iets uit ons collectief geheugen. En misschien wel een deel van ons mens-zijn.

Groen stadsbestuur vergeet grijze inwoners

Waar zijn de ouderen in ons straatbeeld gebleven, vraagt Farida Ben Moussa zich in Trouw af. Vragen beleidsmakers zich dat ook weleens af, vraagt Willy Olijdam uit Groningen zich af in een reactie in Trouw. “In mijn stad Groningen is het verkeer te snel en druk geworden voor veel ouderen. Ook de bussen bieden geen soelaas. ‘Langzaam verkeer’ bestaat er amper nog: bijna alle soorten fietsen (met 60.000 studenten zijn dat er hier veel) zijn elektrisch geworden. Langzaam fietsverkeer is nu druk snelverkeer. Veel buslijnen en haltes zijn uit de woonwijk verdwenen. De bussen lijken vooral bedoeld om hordes studenten van en naar onderwijsinstellingen te brengen. Ons groene stadsbestuur lijkt zo grijs uit het oog te verliezen, dat zo uit het straatbeeld verdwijnt.”

Je kunt bijna over de oude hoofden lopen

Ook Theo Ettema uit Uithoorn reageert in Trouw: “Ik weet niet waar Farida Ben Moussa woont, maar mijn waarneming is anders: met mooi weer zie ik dagelijks tientallen ‘oudjes’ op hun elektrische fiets voorbij rijden. In ons winkelcentrum kun je bijna over de oude hoofden lopen. Boodschappen doen, koffie drinken, een praatje maken. Hoezo worden ouderen onzichtbaarder? Ga naar het Concertgebouw, daar zie je er een paar duizend tegelijk. Zowel fitte mensen als minder valide ouderen.”