Kritiek op benadrukken zelfredzaamheid

Ouderen meer zelf laten doen: dé oplossing voor het tekort aan zorgpersoneel? Onzin, vindt verplegingswetenschapper Margreet van der Cingel volgens de Leeuwarder Courant.

Van der Cingel (64) hield in haar afscheidsrede als lector Verpleegkundig leiderschap aan NHL Stenden/Frisius MC een kritische beschouwing over de toekomst van het verpleegkundig beroep. Hierin plaatste ze vraagtekens bij de populaire aanname dat zorgverleners van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’ moeten gaan, ofwel ‘zelfmanagement’ van patiënten bevorderen.

Je voelt je haast bezwaard

Met eigen regie is niets mis, stelde Van der Cingel volgens de Leeuwarder Courant. . “Waar ik vooral moeite mee heb, is dat de slogan suggereert dat ‘zorgen voor’ niet meer nodig zou zijn, of niet meer van deze tijd is voor beroepsgroepen in de zorg. Je moet jezelf kunnen redden is de aanname, of in elk geval je buurvrouw kunnen inschakelen als je ’s ochtends moeilijk je bed uitkomt in plaats van om thuiszorg te vragen. Deze benadering is nodig om de ’tsunami’ van ouderen die zorg vragen nu en straks te hanteren, is de veronderstelling.” Je voelt je haast bezwaard als je wél zorg nodig hebt.. “Je zou er als aankomend oudere spontaan voor kiezen om pilletjes op internet te gaan zoeken.”

Niet iedereen kan dat organiseren

Daarnaast heeft Van der Cingel volgens de Leeuwarder Courant  een moreel bezwaar; zelfregie is namelijk best lastig voor mensen met minder ‘gezondheidsvaardigheden’, zoals voor jezelf opkomen. “Niet iedereen die zorg nodig heeft, kan dat zelf organiseren. Soms ook simpelweg omdat de buurvrouw werkt en de kinderen ver weg wonen. Mensen die mondig zijn, hogeropgeleid, lukt het vaak wel om de zorg te krijgen die ze nodig hebben, soms zelfs als ze het niet nodig hebben.” Uiteindelijk heeft iedereen op een bepaald moment in het leven professionele zorg nodig. “En er zijn mensen die dat graag willen doen. Dus zelfregie is mooi meegenomen voor wie dat lukt, maar niet in te wisselen voor professionele zorg.”