Eerste alzheimermedicijn niet vergoed

Het eerste alzheimermedicijn dat in Europa tot de markt is toegelaten, komt in Nederland niet voor patiënten beschikbaar, aldus de Volkskrant. Het Zorginstituut adviseert de minister het middel lecanemab niet op te nemen in het basispakket, omdat patiënten er in de praktijk niets aan hebben. De minister neemt de adviezen van het Zorginstituut, dat als taak heeft de samenstelling van het basispakket van de zorgverzekering te bewaken, doorgaans altijd over.

Groot nieuws

Het medicijn lecanemab, van de farmaceuten Biogen en Eisai, is volgens de Volkskrant al vanaf de lancering omstreden. De farmaceuten presenteerden het als groot nieuws dat het middel de geestelijke achteruitgang bij beginnende alzheimerpatiënten met 27 procent zou afremmen. Hoewel de eigen onafhankelijke commissie van neurologen negatief adviseerde, keurde het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) in april 2025 het middel na protest van de farmaceuten in tweede instantie goed voor de Europese markt.

Positieve effecten

Alzheimer Nederland is volgens de Volkskrant niet te spreken over het advies van het Zorginstituut. Volgens de vereniging zijn er wel degelijk positieve effecten bij de patiënt, en hoort het bij medicijnontwikkeling dat deze effecten in het begin bescheiden zijn en de bijwerkingen stevig. ‘De vraag of je deze behandeling aan wilt gaan is er een voor de patiënt in gesprek met de behandelend arts. Bij deze medicijnen gaat het om een vroeg stadium van de ziekte, dan is dat gesprek nog goed te voeren.’

Eerste stap

“Het is een eerste medicijn dat, weliswaar voor een kleine groep patiënten, echt in kan grijpen op het ziekteproces en dus de dementie kan vertragen”, zegt Wiesje van der Flier, directeur van Alzheimer Nederland teleurgesteld in de Telegraaf..  De patiëntenvereniging ziet het middel als een eerste stap. “Bij de ontwikkeling van medicijnen voor andere ziektes zoals kanker en multiple sclerose waren in de beginfase vaak ook bescheiden effecten en een hoger risico op bijwerkingen. Daarna zijn er meer en betere medicijnen ontwikkeld”, zegt Van der Flier.

Hoop op kabinet

Tot negenduizend patiënten zouden het middel kunnen gebruiken zonder risico op de ernstige bijwerkingen, volgens Alzheimer Nederland. De organisatie hoopt volgens Trouw alsnog op het (onwaarschijnlijke) scenario dat het kabinet daar de deur voor open zet, ongeacht het advies van het Zorginstituut.

Hopen op doorbraak

Het Zorginstituut toont zich bewust van de gevoeligheden, aldus Trouw.  Bestuursvoorzitter Mark Janssen zegt dat het voor patiënten en hun naasten ‘een grote teleurstelling’ moet zijn dat het medicijn niet de doorbraak is waarop zij hoopten. “Het is te hopen dat die doorbraak er wel komt in de komende jaren”, voegt Janssen eraan toe. Zeker twee andere middelen zijn in ontwikkeling, meldt een woordvoerder van het Zorginstituut.