Te rooskleurig beeld van met pensioen zijn

 

 

Ooit was pensioen een administratief moment. Nu is het een existentiële overgang geworden. Steeds meer Nederlanders volgen een pensioencursus, om erachter te komen wie ze nog zijn als het werk wegvalt, meldt Trouw uit een driedaagse  ‘Pensioen in Zicht’-cursus van Odyssee in Doorn.

 

Jaarlijks gaan er in Nederland zo’n 80.000 tot 100.000 werknemers met pensioen. Rond 1970 hadden zij gemiddeld nog zo’n vijftien jaar voor zich; inmiddels zijn dat er ongeveer twintig. Het pensioen is daarmee geen korte toegift, maar een tweede bedrijf. “Veel mensen hebben een te rooskleurig beeld van pensioen”, zegt de cursusleider in Trouw.  “Maar onderschat niet hoeveel aan werk hangt: inkomen, structuur, contacten, status, ertoe doen. Eerst is er opluchting. Geen wekker, geen deadlines. Daarna kan het kantelen.” Niet iedereen in Doorn stopt zelf met werken. Aan de rand van de groep zitten ook partners: meegekomen, meegevraagd, meegetrokken. Pensioen is geen soloproject, benadrukt  de cursusleider. “Voor de partner verandert er minstens zo veel.”

Goed werkgeverschap

Voor de PIZ-cursus ontstonden in de jaren zeventig de eerste varianten in door de overheid gefinancierde vormingscentra, waar mensen leerden omgaan met grote levensovergangen. Toen de subsidies in de jaren negentig verdwenen, namen werkgevers de kosten over. Pensioenvoorbereiding als onderdeel van goed werkgeverschap. Als verzekering tegen een moeizame laatste fase.

Variant voor elk temperament

Voor wie minder diep wil graven, zijn er andere PIZ-cursussen, zegt de cursusleider in Trouw. “Bij wandel- of golfthema’s zie je vaak een pragmatischere groep. Hier, bij kunst en cultuur, zitten mensen die graag praten.” De markt biedt voor elk temperament een variant: online, in een conferentieoord, als fietsweekend of culinaire retraite. De verpakking wisselt, de onderliggende boodschap is hetzelfde: werk is niet iets wat je doet, maar iets wat je bent. En dus ook iets wat je moet afleren. Het verdienmodel is overzichtelijk. Kleine groepen, stevige tarieven; een paar dagen kost rond de 1000 euro per deelnemer, maar de werkgever betaalt.