Hoe houden we oudedagsvoorziening betaalbaar

Minister Hans Vijlbrief vindt dat de vakbonden nu aan zet zijn om de AOW betaalbaar te houden. Het kabinetsplan om de AOW-leeftijd versneld te verhogen mag dan van tafel zijn: de bezuiniging van 2,7 miljard euro op de AOW staat nog recht overeind. Vijlbrief zegt in het AD zich de kritiek aan te trekken. “Maar daarmee is het probleem niet weg en dat probleem is: hoe houden we onze oudedagsvoorziening betaalbaar?” Hij roept vakbonden en werkgevers op om te komen praten over andere manieren om de AOW betaalbaar te houden.”Ik heb al gezegd dat we ons beter hadden moeten realiseren dat dat gevoelig ligt door eerdere afspraken in het pensioenakkoord. Maar de vraag blijft echt hoe we de lasten blijven betalen in de toekomst.”

Dit kan niet door blijven gaan

Uit cijfers blijkt volgens het AD dat de oudedagsvoorziening betaalbaar blijft. Is niet gewoon gezocht naar geld voor de extra defensie-uitgaven? Vijlbrief: “Maar de uitgaven aan de AOW nemen wel toe! Dat blijkt óók uit de cijfers. En er is altijd geld nodig voor andere zaken. Is het niet voor defensie, dan is het wel voor de aanleg van stroomkabels. Intussen groeien de uitgaven aan zorg en sociale zekerheid. Ik geef je op een briefje dat dat niet door kan blijven gaan. Ik wil niet dat het financiële probleem zo groot wordt dat er in de toekomst naar de bijstand moet worden gekeken. Dit kabinet wil bovendien niet alleen bezuinigen, maar ook hervormen. Want er is meer aan de hand dan oplopende kosten. Er is ook een blijvend tekort op de arbeidsmarkt.”

Geesten langzaam rijp gemaakt

Een aantal ministeries onderzoekt volgens het FD, samen met het Centraal Planbureau, de mogelijkheden ‘om de inkomensvoorzieningen voor ouderen (na de AOW-leeftijd) te verbeteren met het oog op de betaalbaarheid, de uitvoerbaarheid en de effecten op het functioneren van de arbeidsmarkt en de woningmarkt’. Het rapport moet ‘leiden tot concrete beleidsopties’. Tegen die tijd zal de storm rond de AOW-plannen gaan liggen. Het lijkt erop dat de drastische plannen in het coalitieakkoord de geesten langzaam rijp maken om ‘iets’ te doen aan de AOW constateert het FD. De vraag is: wat kan straks wél?

Wie zegt dat er AOW-probleem is ?

Het klinkt grootmoedig van D66, schrijft een commentator van de Telegraaf: “De premier, de minister en de fractievoorzitter in de Eerste Kamer zijn bereid om het plan voor extra AOW-leeftijdverhoging in de prullenbak te gooien. Maar dan moeten oppositie en vakbonden wel meedenken over een alternatief. Die strategie is verneukeratief, want wie zegt dat er een probleem met de AOW is?”

Gezondheidszorg is vergrijzingsolifant

Wie de prognoses van de zorgkosten en van de AOW naast elkaar legt, ziet volgens de commentator van de Telegraaf dat de AOW een muis is vergeleken met de vergrijzingsolifant die de gezondheidszorg is. “Dan moet je ook bedenken dat de AOW voor minder dan de helft wordt betaald uit AOW-premie die alleen door werkenden wordt opgebracht. Inmiddels wordt dit basispensioen voor ruim de helft gefinancierd uit de algemene belastingen, waar ook gepensioneerden aan bijdragen. Oftewel: de AOW is al vergaand vergrijzingsbestendig gemaakt.

Alternatief voor AOW-plan ligt al klaar

Hoe moet het nu verder met de AOW?Het antwoord is volgen een columnist van de Volkskrant: verlaag stap voor stap de AOW-premie en verhoog stap voor stap het tarief in de eerste schijf van de inkomstenbelasting; klaar is Kees. “Als het versneld verhogen van de AOW-leeftijd geen optie is en het verlagen van AOW-uitkeringen evenmin, dan is anders betalen voor de AOW de enige oplossing. En die oplossing ligt dus al klaar.”

Gerechtvaardigde vraag

Nóg langer doorwerken is en blijft volgens een commentaar van het AD de goedkoopste manier om de AOW betaalbaar te houden, maar populair is die maatregel begrijpelijkerwijs niet. Niks doen kan natuurlijk ook. Met als gevolg dat er minder geld is om uit te geven aan onderwijs, zorg en infrastructuur. Probleem is volgens het AD bovendien: er ligt een aantal onbetaalde rekeningen te wachten waaraan de regering niet ontkomt. ‘En dus móét de overheid haar uitgavenpatroon tegen het licht houden. Dit jaar gaat 56 miljard euro naar de oudedagsvoorziening, bijna de helft van de totale uitgaven aan de sociale zekerheid. De vraag hoe we de AOW betaalbaar houden, is alleszins gerechtvaardigd. Wie dat niet wil zien, steekt zijn kop in het zand.”