Europa straks één groot Huize Avondrood

Europa verandert in een ‘gerontonomie’: een economie ten dienste van ouderen. Stugge pensioenstelsels kannibaliseren de investeringen in haar toekomst,schrijft de Volkskrant. In Nederland zijn de pensioenen nog wel betaalbaar, maar ook hier stapelen de negatieve gevolgen zich op.

De pensioenen vreten langzaam maar zeker Europa’s economie op. Bijna overal op het continent kannibaliseren stijgende pensioenkosten het benodigde geld voor de toekomst, zoals overheidsinvesteringen in R&D, infrastructuur en defensie. Een zorgeloze oude dag vormt het hart van elk sociaal contract. Maar voor werkenden is het steeds meer een wurgcontract.

Economie in dienst van de ouderen

Een ‘gerontonomie’, noemt in de Volkskrant een Oxford-econoom het: een economie in dienst van ouderen De groeiende kiezersmacht van gepensioneerden, die trouwer stemmen dan werkenden, leidt tot democratisch verkozen stagnatie, doordat de belangen van ouderen uit politieke angst prevaleren boven langetermijninvesteringen. ‘Het roer moet om, anders veranderen Frankrijk en Europa in één groot Huize Avondrood.’

Ook in Nederland gevolgen

Was de eurocrisis nog een kwestie van noord versus zuid, het pensioenprobleem raakt vrijwel alle regeringen – van Rome tot Berlijn, van Warschau tot Madrid. Ook Nederland, dat wel een solide pensioensysteem heeft en relatief weinig vergrijst, zal de gevolgen voelen, waarschuwt de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid: hogere inflatie, kwakkelende handelspartners en spanningen met andere landen.

Vergrijzing als succesverhaal

Natuurlijk, zo schrijft de Volkskrant, is vergrijzing een succesverhaal. Nooit eerder boekten mensen zo veel terreinwinst op Magere Hein als de voorbije eeuw. Blies de gemiddelde Nederlander rond 1900 maar 49 kaarsjes uit op zijn laatste verjaardag, tegenwoordig halen vrouwen de 83 en mannen de 80. Ouderen blijven bovendien steeds langer kwiek.

Jongeren betalen voor de ouderen

Maar 70 mag dan het nieuwe 50 zijn, de meeste 70-jarige Europeanen genieten allang van hun pensioen. De verklaring is simpel: Europeanen hebben relatief riante pensioenen. Daardoor hoeft lang doorwerken niet zo nodig. Riante pensioenen zijn geen probleem zolang landen even riante pensioenpotten vergaren. De meeste Europese pensioenpotten zijn echter schrikbarend leeg. ‘Onbewust denken veel mensen dat pensioenen als manna uit de hemel vallen’, vertelt de bedenker van het huidige Poolse pensioenstelsel. ‘In werkelijkheid zijn het veelal jongeren die voor ouderen betalen.’ Jongeren zijn echter steeds schaarser.