Voor euthanasie wettelijk zelfbeschikking regelen

“Euthanasie is geen recht dat je even kunt ophalen, zoals Danka Stuijver schreef. Maar waarom hebben we artsen in Nederland gemaakt tot loket, scheidsrechter, uitvoerder én risicodrager van euthanasie, terwijl het om zelfbeschikking gaat?” Het kan namelijk ook anders, reageert Hans Peltenburg (initiatiefnemer van stervensbuddy’s en oprichter van Stichting Steungroep Dappere Burgers) in de Volkskrant.

Waar huisarts Stuijver vooral de maatschappelijke verwachtingen wil begrenzen, zou Peltenburg de vraag willen omdraaien: waarom leggen we die verwachtingen überhaupt zó zwaar bij één beroepsgroep? Wie wil begrijpen hoe het anders kan, moet naar Zwitserland kijken, aldus Peltenburg in de Volkskrant. Daar is hulp bij zelfdoding al sinds 1942 mogelijk, zolang het niet uit zelfzuchtige motieven gebeurt. “In Zwitserland ligt de kernvraag waar hij hoort: ‘Is de beslissing van deze burger vrij, weloverwogen en duurzaam, en vindt de begeleiding plaats op altruïstische gronden?’”

Essentie van zelfeuthanasie

Zwitserland heeft volgens Peltenburg bovendien iets gedaan wat Nederland niet heeft gedurfd: het proces organisatorisch uit de huisartspraktijk gehaald. “En ja: in Zwitserland neemt de burger zelf het middel in. Dat is de essentie van zelfeuthanasie. Het is geen ‘doktersdaad’, maar een daad van de burger, begeleid door anderen. Dat maakt een wereld van verschil in beleving en verantwoordelijkheid.”

Geschoolde vrijwilligers

Wat moeten we in Nederland doen? Peltenburg schrijft in de Volkskrant: “Organiseer een wettelijk erkend traject voor zelfbeschikking. Met criteria voor vrijwilligheid, wilsbekwaamheid, consistentie en onafhankelijkheid. Met onafhankelijke organisaties onder publiek toezicht, inclusief klachtenroutes, transparante rapportage en periodieke audits. En met geschoolde vrijwilligers die nabijheid bieden, grenzen bewaken en naasten ondersteunen en het sterven begeleiden. En handhaaf de rol van de arts bij de ‘lastige categorieën’.”