Financiële uitbuiting door ‘helpers’

Ouderen worden niet alleen beroofd door nepagenten, maar worden ook doelwit van mensen in hun directe omgeving. Die uitbuiting verloopt vaak ‘sluipenderwijs’ en is moeilijk te bewijzen, aldus een reportage van NRC.

De precieze omvang van het probleem is onbekend. De recentste cijfers stammen uit 2018, toen onderzoeksbureau Regioplan duizend 65-plussers bevroeg en concludeerde dat 3 procent te maken kreeg met financieel misbruik. Dat zou nu neerkomen op ruim honderdduizend mensen. Waar nepagenten snel opereren – ouderen opbellen en dan, hop, meteen langsgaan om hun kostbaarheden ‘veilig te stellen’ –, verloopt de financiële uitbuiting vaak sluipenderwijs, zegt in NRC een fiscaal jurist, deskundige op dit gebied.

Er is wat te halen

Geen gebrek aan factoren die ouderenuitbuiting in de hand werken, beschrijft NRC: In vergrijzend Nederland wonen steeds meer mensen tot op hoge leeftijd zelfstandig, onder wie ruim tweehonderdduizend mensen met dementie. Het netwerk van ouderen krimpt bovendien, want partners en vrienden overlijden en kinderen wonen meestal niet om de hoek, dus is een sympathieke helper meer dan welkom. Digitalisering maakt vele ouderen sowieso al afhankelijk van derden. En bovendien boerden vele babyboomers goed: geld op de bank, afbetaald koophuis, kortweg: er is wat te halen.

Benaderd in de koffiecorner

Gelegenheid maakt de dief, maar sommige dieven zoeken gretig naar gelegenheden. “Opvallend veel ouderen zijn benaderd in de koffiecorner van de supermarkt”, zegt in NRC een arts die de wilsbekwaamheid toetst van kwetsbare mensen zodra de notaris twijfelt over hun testamentaire keuzes.

Breid uw netwerk uit

Mensen die op leeftijd raken wordt in NRC aangeraden zich de vraag te stellen: wat als ik niet meer alles op een rijtje heb? En professionals als de huisarts, wijkverpleegkundige en casemanager-dementie moeten die vraag óók vaker stellen: ‘Meneer, gezien uw ziektebeeld is het mogelijk dat u over een paar jaar veel minder zelfredzaam bent. Breid uw netwerk uit als het klein is. Ga na wie u kunnen helpen.’ Want hoe meer helpers over de vloer, hoe kleiner de kans dat een kwaadwillend individu ongestoord het doelwit kan kaalplukken.