Naar elkaar omzien  in de voorzorgcirkel

Nederland telt intussen zo’n 1.500 voorzorgcirkels: een vorm van burenhulp voor ouderen, bedacht door Henk Geene. Met afspraken – vrijwillig maar niet vrijblijvend – wordt vastgelegd wie welke ‘hand- en spandiensten’ verricht, aldus NRC.

Buurtbewoners die afspreken naar elkaar om te kijken, dat is de kern. Acht à vijftien mensen per cirkel, veelal ouderen. Afspraken worden niet vaag en algemeen opgesteld maar precies. Bij de oprichting van een cirkel laat je optekenen: ik kan buren een lift geven. Of: ik kan een lamp indraaien. De kliko langs de weg zetten. Twee à drie deelnemers bewaren het overzicht en bemiddelen tussen vraag en aanbod. De ‘verbinders’, in jargon. Ritje naar het ziekenhuis nodig? Je benadert de verbinder. Die belt vervolgens een buurtgenoot.

Het woord zorg schrikt af

De eerste cirkels verrezen in Cuijk en omstreken in 2020 en 2021. Welzijnsorganisatie Sociom zette ze op in samenspraak met bewoners, enige coronavertraging ten spijt. Geene en de mensen van Sociom constateerden volgens NRC al snel: het woord ‘zorg’ kunnen we tijdens bewonersbijeenkomsten beter mijden. Dat schrikt af. Buurtbewoners vrezen dan elkaar te moeten wassen. “Je moet het hebben over de container aan de weg zetten”, zegt Geene. “Iemand naar een verjaardagsfeestje brengen. Dáár gaat het om. De hand- en spandiensten.”

Steun van zorgverzekeraars

Geene (81, gepensioneerd crisismanager in de zorg) publiceerde in 2020 een boek over het concept; er ontstond belangstelling, in 2023 droeg hij de coördinatie over aan Nederland Zorgt Voor Elkaar, een platform van bewonersinitiatieven in welzijn, wonen en zorg. Zorgverzekeraar VGZ investeerde ‘enkele tonnen’ in het project., aldus NRC. Ook Zilveren Kruis sprong op de kar.