Genen verklaren helft van onze levensduur

Ongeveer 50 procent van de menselijke levensduur is erfelijk bepaald, schrijft volgens NRC een internationaal team van onderzoekers in Science. Eerder werd geschat dat levensduur maximaal voor een kwart erfelijk is, maar deze schattingen hielden vaak geen rekening met doodsoorzaken van buitenaf, zoals ongelukken, infectieziekten en natuurrampen. Eenmaal gecorrigeerd voor deze doodsoorzaken, blijkt dat genen een twee keer zo grote rol spelen in levensduur en veroudering als tot nu toe werd aangenomen.

De uitkomst van het onderzoek staat haaks op de groeiende scepsis over de rol van genetica. Juist de afgelopen jaren heerst het idee dat genen weinig bijdragen aan veroudering, zegt in NRC Joris Deelen, universitair hoofddocent aan het Leiden Universitair Medisch Centrum en betrokken bij de studie..””Als iemand die onderzoek doet naar de genetica van veroudering, krijg ik regelmatig de vraag of dit überhaupt zinvol is. Maar de uitkomst van dit nieuwe onderzoek laat zien dat er genoeg reden is om hier wél onderzoek naar te doen.”

Niet doorschieten

Wetenschappers die veroudering of ziekten bestuderen zullen de genetica een stuk serieuzer gaan nemen, stellen ook twee onafhankelijke redacteuren in Science in een commentaar op de studie. Daarnaast zouden leefstijlinterventies mogelijk minder effect hebben dan gedacht, schrijven ze. Maar volgens Deelen is het belangrijk om niet door te schieten in die gedachte. “Die andere 50 procent wordt nog steeds bepaald door je omgeving: door waar je woont, je levensstijl, of je rookt, en je toegang tot zorg. Je moet dus niet denken dat je geen invloed op je levensduur kan hebben.”

Zeer hoge leeftijd

In de Volkskrant zegt Deelen te verwachten dat de nieuwe schatting ertoe zal leiden dat erfelijkheid belangrijker wordt in het onderzoek naar veroudering. Dat speelt ook bij het onderzoek naar het bereiken van een zeer hoge leeftijd. “In ons eigen onderzoek naar langlevende families hebben we al laten zien dat erfelijkheid een rol speelt bij gezonde veroudering, zoals in de reactie van het afweersysteem op ontstekingen.”

Bewegen en gezond eten

Een groter aandeel van erfelijkheid in levensverwachting maakt regelmatig bewegen en gezond eten niet minder belangrijk. 50 procent van de kans om oud te worden is immers nog steeds afhankelijk van andere factoren, waaronder hoe goed iemand voor zijn lichaam zorgt. Gezond leven heeft bovendien invloed op het aantal jaren dat ouderen in goede gezondheid doorbrengen aan het eind van hun leven.