Euthanasie is geen vanzelfsprekendheid

Euthanasie is geen simpele handeling, maar een lang en kwetsbaar proces, schrijft huisarts Danka Stuijver in haar column in de Volkskrant: Een patiënt moet herhaald en consequent aangeven te willen sterven en een tweede arts moet vaststellen dat er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden, zonder redelijke behandelopties. Daar gaan gesprekken, formulieren, twijfel en slapeloze nachten aan vooraf. Achteraf volgt wekenlang wachten op het oordeel van de toetsingscommissie. Wordt het niet zorgvuldig bevonden, dan heet het geen euthanasie, maar moord. Moord met voorbedachten rade.

Toegenomen druk

Dat steeds minder huisartsen euthanasie willen uitvoeren, heeft weinig te maken met afnemende steun en alles met een toegenomen druk, schrijft Stuijver in de Volkskrant. “Verzoeken zijn complexer geworden, de verwachtingen hoger en de juridische nasleep zwaarder. Tel daarbij op de stijging van het aantal verzoeken bij dementie en psychisch lijden, morele mijnenvelden vol onzekerheid over lijden en wilsbekwaamheid. Terughoudendheid is dan geen onwil, maar pure zelfbescherming. ‘Ik doe alles voor mijn patiënten’, zei een collega eens, ‘maar ik ga niet de bak in voor ze.’”

 Gesprekken met je arts

Huisarts Stuijver schrijft ook over de wilsverklaringen. “Notariële documenten, soms tientallen jaren oud. ‘Ik wil ’m verzilveren’, zei een oudere dame alsof het om een tegoedbon ging. Zo werkt het niet. Die notaris is überhaupt niet nodig als het gaat om een euthanasiewens. Het echte werk zit in gesprekken met je arts. Dat kán je huisarts zijn maar dat hoeft niet.”

Vertrouwensband

Want iedere arts mag euthanasie uitvoeren. “Als de vertrouwensband sterker is met een longarts, cardioloog, psychiater, oncoloog of arts in het verpleeghuis, voer dan dáár het gesprek. Laat daar de onafhankelijke arts meekijken. Haal de huisarts er niet op het laatste moment bij om het ‘klusje’ te klaren.”

Grote gunst

Euthanasie is geen recht, geen service en geen vanzelfsprekendheid, besdluit huisarts Stuijver haar column in de Volkskrant: “Het is een grote gunst. En net zoals iedere arts euthanasie mág uitvoeren, mag iedere arts het ook weigeren. Neem het daarom nooit voor lief. Achter die ene handeling schuilen tijd, twijfel en morele moed. En die laten zich niet op bestelling leveren.”